Pitanje:
• Pokrenut je sudski postupak protiv primaoca lizinga. U toku spora lizing kuća je plaćala troškove vezane za spor (sudske takse, troškovi advokata, veštačenja i sl.). Na kraju postupka sud donosi presudu u korist lizing kuće uz obavezu tuženog da isplati presuđeni iznos i troškove postupka. Kojim dokumentom (faktura ili knjižno zaduženje) se zadužuje primalac lizinga za troškove nastale u toku sudskog postupka?
• U kojem trenutku se vrši zaduženje primaoca lizinga, da li u trenutku nastanka troškova odnosno njihovog plaćanja od strane davaoca lizinga ili u nekom daljem trenutku na primer po prijemu presude, odnosno po izvršenim uplatama primaoca lizinga?

Pitanje:
• Pokrenut je sudski postupak protiv primaoca lizinga. U toku spora lizing kuća je plaćala troškove vezane za spor (sudske takse, troškovi advokata, veštačenja i sl.). Na kraju postupka sud donosi presudu u korist lizing kuće uz obavezu tuženog da isplati presuđeni iznos i troškove postupka. Kojim dokumentom (faktura ili knjižno zaduženje) se zadužuje primalac lizinga za troškove nastale u toku sudskog postupka?
• U kojem trenutku se vrši zaduženje primaoca lizinga, da li u trenutku nastanka troškova odnosno njihovog plaćanja od strane davaoca lizinga ili u nekom daljem trenutku na primer po prijemu presude, odnosno po izvršenim uplatama primaoca lizinga?

Odgovor:
Odredbom člana 42. stav 1. Zakona o porezu na dodatu vrednost ("Sl. glasnik RS", br. 84/2004, 86/2004 - ispr., 61/2005 i 61/2007 - dalje: Zakon) propisano je, da je obveznik dužan da izda račun ili drugi dokument koji služi kao račun za svaki promet dobara i usluga drugim obveznicima.
Takođe, prema odredbi člana 42. stav 2. Zakona, obaveza izdavanja računa iz stava 1. ovog člana postoji i ako obveznik naplati naknadu ili deo naknade pre nego što je izvršen promet dobara i usluga (avansno plaćanje).

Prema tome, obaveza izdavanja računa iz člana 42. Zakona za obveznika PDV nastaje u dva slučaja:
- kada primi avansnu uplatu i
- kada izvrši promet dobara i/ili usluga.

Saglasno odredbi člana 2. Pravilnika o određivanju slučajeva u kojima nema obaveze izdavanja računa i o računima kod kojih se mogu izostaviti pojedini podaci ("Sl. glasnik RS", br. 105/2004, 140/2004 i 67/2005), obaveza izdavanja računa iz člana 42. Zakona o PDV ne odnosi se na:
- obveznike PDV za promet dobara i usluga koji vrše licima koja nisu obveznici PDV, kao i na
- obveznike PDV koji vrše promet dobara i usluga za koji je Zakonom propisano poresko oslobođenje bez prava na odbitak prethodnog poreza.
Shodno navedenom, kada se radi o prefakturisavanju sudskih troškova koji ne predstavljaju naknadu ili deo naknade za promet dobara i usluga, ne postoji obaveza izdavanja računa, već se može izdati knjižno zaduženje.

Davaoci finansijskog lizinga vrše evidentiranje posla finansijskog lizinga u skladu sa Međunarodnim računovodstvenim standardom - MRS 17 Lizing ("Sl. glasnik RS", br. 77/2010) i Pravilnikom o Kontnom okviru i sadržini računa u Kontnom okviru za davaoce finansijskog lizinga ("Sl. glasnik RS", br. 46/2010 - dalje: Pravilnik). U skladu sa Pravilnikom, na računu 213 - Potraživanja od primaoca lizinga po osnovu prefakturisanih troškova, iskazuju se potraživanja od primaoca lizinga na ime troškova upisa ugovora u registar finansijskog lizinga, troškova osiguranja, registracije i drugih troškova koji se prefakturišu primaocu lizinga, zaduženjem ovog računa u korist računa 613 - Prefakturisani troškovi po osnovu posla finansijskog lizinga.

U konkretnom slučaju postojanja sudskog spora između davaoca i korisnika lizinga, davalac lizinga treba da prefakturiše troškove sudskog spora po dobijanju izvršne sudske presude, korišćenjem propisanih računa 213 i 613 u skladu sa Pravilnikom. Do dobijanja sudske presude, troškovi koji nastaju u vezi sa sudskim sporom se evidentiraju na teret troškova davaoca finansijskog lizinga na računu 513 - Troškovi koji se fakturišu primaocu lizinga, a odobrenjem računa 438 - Obaveze po osnovu troškova koji se fakturišu primaocu lizinga.